Gattaca (1997)

Gattaca

Gattaca için rahatlıkla bir bilim-kurgu filmi diyebiliriz. Ancak bilim-kurgu deyince uçuk kaçık, paralel evrenler aklınıza gelmesin. Odağında genetik mühendisliğinin bulunduğu film, genetiği değiştirilmiş insanları konu alıyor. Genleriyle oynanmış insanlar bizler için uzak bir kavram değil. Hatta günümüzde bu konu hakkında deneyler yapıldığı bilinmekte. Kim bilir, belki başarılı(!) sonuçlar elde edilmiştir bile.

Gattaca

Filme geri dönecek olursak; Gattaca, Andrew Niccol’ün yönetmenlik yaptığı ilk film olarak karşımıza çıkıyor(ilk yönetmenlik tecrübesine göre muhteşem bir iş). İlk filmi Gattaca olsa da Andrew Niccol kendisini sinema endüstrisine Truman Show‘la tanıtmış. Gattaca’dan önce, senaryosunu yazdığı Truman Show’un yönetmenliğini yapmak istemesine rağmen stüdyolar yeterli tecrübeye sahip olmadığı gerekçesiyle bu istediğini reddetmiş. Sanırım hayırlı da olmuş izleyici açısından.

The Truman Show

Filmin konusu; bilimsel, felsefi, dinsel alanlarda çokça tartışılan, ahlaki açıdan çoğu çevreler tarafından sakıncalı bulunan genetiği değiştirilmiş insanlar. Doğacak çocuklar, ebeveynlerinin istediği özelliklere sahip olacak şekilde doktorlar tarafından çeşitli yöntemlerle tasarlanıyorlar(aslında üretiliyorlar demek daha doğru olur). Anne-babalar tarafından “sipariş” edilen bu bebeklerin son derece sağlıklı, zeki, uzun ömürlü, yakışıklı veya güzel olması amaçlanıyor. Öyle ki, çocuğunun piyanist olmasını isteyen ebeveynler için 12 parmaklı çocuklar bile tasarlanabiliyor.

Gattaca’nın başkarakteri ise doğal yollarla, tasarlanmadan, doğmuş Vincent. Doğal yollarla doğmanın dezavantajlarını taşıyan Vincent, kalıtsal hastalıkları(miyop olması, kalp yetersizliğinin bulunması vs.) yüzünden doğal yollarla doğmuş diğer bireyler gibi, toplum tarafından ikinci sınıf vatandaş muamelesi görüyor. Çocukluğundan beri hayalini kurduğu astronot olup uzaya gitme istediğinden de bu nedenlerle gerçekleştiremiyor. Çünkü sistem, doğal yollarla doğmuş herkesi kusurlu kabul edip, insanların potansiyeline bakmaksızın bütün başvuruları reddediyor. Vincent ise planlarını gerçekleştirip hayallerini gerçeğe dönüştürmek için uzay istasyonunda tuvalet temizlikçiliği yapıyor.

Kadro Sağlam

Vincent karakterini, uzun yıllardır sinemanın içinde olan ve kaliteli filmlerde de rol almış Ethan Hawke canlandırıyor. Yardımcı erkek diyebileceğimiz Jude Law ise Eugene karakteriyle izleyicinin karşısına çıkıyor. Vincent’ın çalışma arkadaşı ve hoşlandığı kız olan Irene karakterini ise Uma Thurman canlandırmakta. Uma Thurman biraz gözüme batsa da(bir türlü sevemedim gitti şu kadını) oyunculuklar kusursuza yakın. Filmin keyfine keyif katıyor.

Göndermeler

Gattaca’da çok sayıda gönderme ve atıf bulunmakta. Yazacaklarımın hiçbirini kendim yakalayamadım. Hepsi ordan burdan bulduğum bilgiler.

Bunların ilki ve beni en çok etkileyen filmin adı oldu. Tamamen uydurma olan ve hiçbir anlamı olmayan Gattaca, doğrudan DNA’da bulunan gen adları göz önünde bulundurularak uydurulmuş. Hafızalarını zorlayıp biyoloji derslerini hatırlayanlar belki fazla ipucu vermeden bu işi çözmüştür. İşin içinden çıkamayanlar için hemen yardım edeyim. DNA çift sarmal şeklindedir ve karşılıklı iki zincirden oluşur. Bu iki zincirin üzerinde, karşıdaki zincire uygun olacak şekilde dizilmiş dört farklı nükleotit bulunmaktadır. Bu nükleotitlerin adları: Adenin(A), Timin(T), Guanin(G) ve Sitozin(S)’dir. Ve bu nükleotitler A=T ve G=S olacak şekilde dizilmektedirler. İşte filmin adı da bu nükleotitlerden gelmektedir. Daha detaylı bilgi için: https://tr.wikipedia.org/wiki/DNA

dna

Resimdeki C İngilizce’deki Citosine(Sitozin) anlamına gelmekte

Diğer bir gönderme ise Jude Law’ın oynadığı Eugene karakteriyle bağlantılı. Kelime anlamı olarak eugene, Yunancada sağlıklı doğan anlamına gelmekte. Bu da karakteri tam olarak tanımlıyor çünkü Eugene tasarlanarak doğmuş, mükemmel bir insan.

Son gönderme ise filmde kimlik kontrolünün yapıldığı ve kişinin tasarlanarak mı yoksa doğal yollarla mı doğduğunu gösteren ekranlarda buılunmakta. Kontroller esnasında ekrana dikkatli bakarsanız, tasarlanmış bir insan çıktığında ekranda valid, yani geçerli yazısı çıkıyor ve ekranın sağ üst köşesinde sonsuzluk işareti beliriyor. In-valid bir karakter bu kontrole girdiğinde ise ekranında hançerimsi bir işaret, yani ölümlülüğün simgesini görüyoruz. İnce ve zekice düşünülmüş bir ayrıntı.

Muazzam bir film..

Bilim-kurgu olsa da Hollywood’a meze olmamış kaliteli bir film Gattaca. Görsel anlamda bir şeyler sunmaktan daha çok sorgulamaya ve düşünmeye itiyor sizi. İnsanlığın mükemmelliği arayışlarına farklı bir açıdan ışık tutuyor ve olası bir senaryoyu(ütopya mı dersiniz distopya mı o size kalmış) konu alıyor. Ancak bir gerçek var ki, film bittikten sonra da yönetmenin altını çizdiği gibi, eğer mükemmel bebekler üretiliyor olsaydı ne Albert Einstein ne de Ray Charles doğmuş olurdu.

IMDB

Trailer

Son olarak:

İnsan ruhu için bir gen yoktur.

 

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.