Samet Behrengi – Küçük Kara Balık

Çocuk kitabı olarak adlandırılan bir kitabı herhalde en son “çocukken” okumuşumdur. Oscar Wild’ın Mutlu Prens kitabını almıştım ama aylardır boynu bükük kütüphanemde okunmayı bekliyor. Kız arkadaşımın bana Küçük Kara Balık’ı hediye olarak vermesiyle çok uzun bir aradan sonra tekrar bir çocuk kitabı okumuş oldum. Sonuçta emir büyük yerden gelmişti :). Şaka bir yana, sıfır beklentiyle başladığım bu harika kitabın beni bu kadar etkilemesini hiç ama hiç beklemiyordum. Sizlerin huzurunda kız arkadaşıma bir kez daha teşekkür ediyorum, bana böylesi leziz bir kitap armağan ettiği için.

… balıkların çoğu yaşlanınca ömürlerini boşuna geçirdiklerini söyleyip yakınırlar. Sürekli sızlanıp herkesten şikayet ederler. Ben bilmek istiyorum, hayat gerçekten bir avuç yerde durmadan dönüp durmak, sonra da yaşlanıp ölmek mi yoksa bu dünyada başka türlü yaşamak da mümkün mü?


Küçük Kara Balık

Bu kısacık ama dolu dolu olan masal kitabı, küçük kara bir balığın dünyayı keşfetmek istemesiyle zincirlerini kırıp, son dönemin popüler tabiriyle comfort zone’undan çıkarak, denizlere açılmasını ve bu süre zarfında başından geçen olayları anlatıyor.

Samet Behrengi - Küçük Kara Balık

Küçük kara balığın isyankar ve özgürlüğüne düşkün bir karakteri var. Aslında her insanın içinde belirli ölçülerde var olan ama ortaya çıkarmayı çok az sayıda insanın cesaret edebildiği veya başarabildiği bu özellikleri Samed Behrengi çok etkileyici ve sade bir dille aktarıyor. Küçük kara balığın yolda karşılaştığı diğer deniz canlılarının aracılığıyla da insanın ne kadar dar görüşlü, bağnaz, bencil ve ukala olabileceğini gösteriyor. Ancak dediğim gibi kitabın asıl işaret ettiği nokta bütün zorluklara rağmen kabuğumuzu kırıp çıkabilecek cesareti gösterip gösteremeyeceğimiz.

Eğer cahil olmasaydınız bu dünyada pek çok farklı türde yaratık olduğunu ve hepsinin de kendi türlerini pek güzel bulduğunu bilirdiniz.


Samed Behrengi’nin Kısa Hayatı

1939‘da Azerbaycan’ın Tebriz kentinde doğan Behrengi, öğretmenlik okullarında okuduktan sonra köy köy dolaşarak ömrünün sonuna kadar öğretmenlik yapmış. Öğretmenlik yaparken de Tebriz Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümünde gece dersleriyle öğrenimine devam etmiş.

samed behrengi

İran ve Azerbaycan genelinde bol bol seyahat edip halkın kültürü hakkında gözlemler yapmış ve topladığı halk masallarını Azerî Türkçesi ve Farsça‘yı kullanarak yeniden düzenleyip yazmış. Bunların yanı sıra öğrencileri için çocuk öyküleri ve masal kitapları da kaleme almış. Küçük Kara Balık’ta olduğu gibi masal gibi gözüken ama başkaldırı, eşitlik ve adalet gibi çok derin anlamlar taşıyan kitaplar yayınlamış. Bu kitaplarla da aslında döneminin baskıcı Şah rejimine kendi başkaldırısını yapmış.

Behrengi henüz 29 yaşındayken(1968) Aras Nehri’nde şüpheli bir şekilde boğularak hayata veda etmiş. Şüpheli olmasının asıl nedeni ise Behrengi’nin eleştirel yazılarla yönetimi açıkça eleştirmesi ve rejimin Behrengi’den rahatsız olması. Tam olarak aydınlatılamasa da öyle gözüküyor ki Behrengi gencecik yaşında bir suikaste kurban gitmiş.

Bu arada şah rejimi ve İran Devrimi hakkında daha detaylı bilgiler edinmek istiyorsanız Al Jazeera’e Türk’ün hazırladığı İran: Bir Devrimin Anatomisi belgeselini izlemenizi tavsiye ederim.


Son Söz

Samed Behrengi 1520 dakikada bitebilecek ama etkisi bir ömür boyu sürecek harikulade bir kitap yazmış Küçük Kara Balık’la. Okumanın yaşı zaten yoktur ama özellikle Küçük Kara Balık çocuk kitabı etiketi olmasına rağmen herkese hitap eden bir kitap. Okuyun, okutun. Özellikle bilinçlenmeleri için çocuklarınıza. Kim bilir, belki o karakteri ortaya koyabilecek o cesur çocuk sizinki olur…

On bir bin dokuz yüz doksan dokuz balık, “İyi geceler,” diyerek uyudular. Büyükanne de uyudu. Ama bir tane küçük Kırmızı Balık ne yaptıysa da gözlerini uyku tutmadı. Sabaha kadar denizi düşündü.

Samet-Behrengi-Kucuk-Kara-Balik


 

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.