Irvine Welsh – Trainspotting

Filmini izledikten sonra kitabı olduğunu öğrendiğim bir diğer roman da Trainspotting oldu. Filminden o kadar çok etkilenmiştim ki bir hafta içinde kitabını da aldım. Aldıktan sonra hemen ertesi gün okumaya başladım ve yaklaşık bir haftada da bitirdim Trainspotting’i. Bu kadar kısa sürede hem filmine hem kitabına maruz kalmak kısa vadede bünyede hasar bıraksa da ikisi de enfes ve muhteşem işler.

Trainspotting

Trainspotting Irvine Welsh‘in ilk kitabı olma özelliğini taşıyor. 90’ların İskoçyasında geçen romanda, bir grup junkie ‘nin hikayesi anlatılmakta. Ancak Trainspotting’i sadece seks, uyuşturucu, bağımlılık üçlemesi olarak görüp filmin değerini indirgemek çok yanlış olur. Ya da kullanılan sansürsüz, ağır küfürler yüzünden kitaptan uzak durmak da. Roman bunlardan çok daha fazlasını vadediyor.

Kitap, başkarakterimiz Renton yoluyla okuyucuyla konuşuyor. Renton bize temel olarak yaşadığı hayatın ve kendisinin toplum tarafından kayıp olarak nitelendirilemeyeceğini, asıl kayıp olanın toplum ve toplumun beraberinde getirdiği dayatmaların olduğunu anlatıyor. Sistemin karşısında dikilerek ayakta durmaya çalışıyor. Kullandığı yöntem biz toplum tarafından sorgulanabilir tabi..

Irvine Welsh

Welsh, yeraltı edebiyatı denince  Trainspotting’le akla gelen ilk isimlerden. Kullandığı dil ve yazım tekniği, çok özel ve özgün. Sakınmadan kullandığı küfürler beni benden aldı. Bu küfürlerin İskoç aksanıyla edildiğini düşününce hele durum daha da ilgi çekici hale geliyor.

Bunun yanı sıra Welsh olay örgüsüne odaklanmaktan daha çok karakterler üzerinde yoğunlaşmış. Sayfaları acaba ne olacak, olaylar nasıl gelişecek diye değil, karakterlerin fikirlerini ve diyaloglarını duymak için çeviriyorsunuz.

Irvine Welsh’in Guardin’a verdiği leziz röportajı okumak istiyorsanız sizi böyle alalım.

Kitap mı Film mi?

Hangisi daha iyiydi karar vermek inanın çok zor. Kitapta karakterleri daha derinlemesine öğreniyor, olayları daha geniş bir perspektiften görüyor ve Irvine Welsh‘in anlatmak istediklerini daha net ve berrak bir şekilde kavrıyoruz. Danny Boyle‘ın yönetmenliğini yaptığı filmi izlemek ise apayrı bir keyif. Kitabı ele alış biçimi ve yorumlayışı en iyi uyarlama senaryo dalında Oscar’ı hakedecek kadar kaliteli. Özellikle bazı sahnelerde hipnoz olmuş gibi izliyorsunuz. Bir de film küfür bakımından kitaba göre bir hayli hafif kalıyor. Dili daha yumuşak. Ewan McGregor da bu filmle kendini sinema dünyasına tanıttı dersek yalan olmaz. Sonuca varma gerçekten zor. Kitap okumayı sevenler için muhtemelen, benim de yaptığım gibi, kitabı yarım adım öne çıkaracaktır. Ancak filmini izlememek büyük hata olur.

Trainspotting Ewan McGregor

Bilmeyenler muhakkak vardır, Trainspotting’in ikinci filmi de 2016 itibariyle prodüksiyon aşamasında. Yine aynı kadro, Danny Boyle yönetmenliğinde. 2017‘de sinemalara gelmesi bekleniyor. Sabırsızlıkla bekliyorum.

Toplum, davranışları kendi normlarının dışında kalan insanları emebilmek için yapay ve dolambaçlı bir mantık icat eder. Diyelim ki bütün artıların ve eksilerin farkındayım, falan filan ve yine de eroin kullanmak istiyorum? İzin vermezler. İzin vermezler çünkü kendi başarısızlıklarının bir işareti olarak görülecektir. Sana sundukları şeyleri reddetmen böyle algılanır. Bizi seç. Hayatı seç. Mortgage’ı seç, çamaşır makinesi seç, araba seç… İyi de, ben hayatı seçmemeyi seçiyorum.

Trainspotting’den yaptığım yukarıdaki alıntıyı ilk okuduğumda aklıma direk Behzat Ç. dizisinde direkt olarak Behzat’ın söylediği sözleri hatırladım. O da;

Biz nabıyoz la bu hayatta? Birileri demiş, sınırları çizmiş, burda yaşıycan demiş. Birileri demiş bu maaşı alıcan, bu okula gidicen, bunları yaşıycan, bunlara karşı çıkmıycan demiş. Ben istemedim ki bunların hiçbirini?

idi. Söylenen sözler farklı olsa da vurgulanmak istenen şeyler aynı. Buradan Behzat’ı da bir kez daha analım…

Son Söz

Trainspotting kabullenmeme ve reddedişin hikayesidir. Hayatı, dayatılanın aksine, istediği şekilde yaşayan ve dışlananların hikayesi.. Ve her ölümlünün mutlaka tatması gereken bir roman..

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.