Emrah Safa Gürkan – Sultanın Casusları

Emrah Safa Gürkan’la, nam-ı diğer jeandpardaillan, Twitter’ın dehizlerinde şans eseri tanıştım. Profil resmi yüzünden zaten bir anonim hesap havası yaratan Gürkan’ın biyografi kısmındaki yılbaşı piyango çekilişi sıralı tam listesi gibi dizdiği okulları ve ödülleri gördüğümde bunun bir parodi hesap olduğuna dair şüphelerim daha da güçlenmişti. Neyse ki referansı sağlamdı, Kronik Kitap. Kronik’ten çıkan birkaç kitabı daha önce okumuştum ve belli bir standardı koruduklarından zaten emindim. Bu yüzden çok da tereddüt yaşamadım. Ancak yazarın Twitter sayfasına girmem ve espritüel diliyle hem bildiklerini paylaşıp hem de insan/durum/olayları tiye alan yazılarını okumamla yazdığı ilk kitap olan Sultanın Casusları’nı edinmem bir oldu.

Sultanın Casusları Eski Yazılar


Sultanın Casusları

Sultanın Casusları, 16. yüzyılda akdeniz ülkelerinde(bir miktar Orta ve Kuzey Avrupa da içerir) casuslukla görevlendirilmiş veya başka sıfatlarla yabancı ülkere giriş yapıp casusluk faaliyetleri gerçekleştiren kişileri ve faaliyetlerini anlatan bir tarih kitabı.

Kitabın adı Sultanın Casusları olup Osmanlı’ya atıf yapıyor gibi gözükse de durum aslında tam olarak öyle değil. Osmanlılar kitabın önemli bir bölümünü kapsasa da casusluğun iki ayağı olduğundan yabancı devletlerle ilgili detaylara da giriliyor. Aslını söylemek gerekirse Emrah Hoca Türk arşivlerinden yeterli detaylara ulaşamadığı için kitabın çoğunu yabancı ülke arşivlerinden derlediği bilgilerle hazırlamış ki beni çok da şaşırtmadı. Sonuç olarak Osmanlı’nın ihtişamlı dönemlerinde ekonomik, siyasi ve askeri açıdan rakip olarak tanımlayabileceğimiz Avrupa ülkeleriyle olan casusluk çekişmeleri anlatılıyor.

Sultanın Casusları Akdeniz

Kitapta oldukça fazla “casus” var ve hepsi birbirinden ilginç karakterlere sahip. Casusların çoğu ülkeler arasında kendi özel işleri için seyahat eden, ek iş olarak istihbarat faaliyetleri gerçekleştiren insanlar. İkili çalışanlardan, yakalanıp idam edilenlere, bir şekilde paçayı kurtaranlardan, din değiştirenlere birbirinden farklı hikayeler mevcut. Kitabı oldukça ilgi çekici kılıyor bu detaylar.

Kitabın resimler ve belgelerle bezenmiş sayfalarına büyük bir iştahla göz gezdirmek bir yana dursun, Emrah Hoca’nın Twitter’da kullandığı espritüel ve kendine has dilini Sultanın Casusları’nda da yer yer kullanması yüzünüzden tebessümün eksik olmayacağı anlamına geliyor. Son derece içten ve okuyucuya dokunan bir tarz bu. Yapmacık değil.

Emrah Safa Gürkan Sultanın Casusları

Kuşkusuz bu kitaptan Osmanlı ve Akdeniz tarihine dair çok farklı şeyler öğrendim. Ancak birkaçı var ki beni altlarını çizmekten alıkoyamadı ve oldukça şaşırttı. İşte o satırlar..


Kendime Notlar

  • II. Felipe’ye verilen bir raporda, Osmanlı casusu olup olmadıklarının anlaşılabilmesi için Napoli limanlarına gelen Rum denizcilerin sünnetli olup olmadıklarının kontrol edilmesi tavsiye edilmiştir.
  • 16. yüzyıl Akdeniz dünyası liman şehirleriyle sınırlıdır; casus, tüccar, asker, korsan, esir fidyecisi bu şehirlerin işlek liman, han ve caddelerinde her gün birbirlerine rastlamaktadır.
  • Osmanlı kaynaklarının Cigalazade olarak andığı paşanın adı hala İstanbul’un meşhur semti Cağaloğlu‘nda yaşamaktadır.
  • Osmanlılar, sefer esnasında yararlılık gösterenlere ödül olarak tımar vermeyi adet edinmişlerdir. İstihbarat da bu “yararlılık” kriterleri içine girmektedir.
  • Batı Akdeniz’de Habsburg kıyılarını yağmalayan ve Cezayir’de kendi devletini kuran Barbaros Hayreddin 1534‘te İstanbul’a çağrılmış ve kapudan-ı derya yapılmıştır.

Sultanın Casusları Arka Kapak


Son Söz

Tarihimizle ilgili çok da irdelenmemiş bir konuyu başkalarının tuttuğu arşivlerden öğrenmek oldukça üzücü. Umarım Emrah Hoca’nın attığı bu ilk adım üniversitelerde çalışan diğer öğretim görevlileri için de yeşil ışık yakmıştır da tarihimizin karanlıkta kalan bir bölümü az da olsa aydınlığa kavuşur.

Sultanın Casusları ise tarihe meraklı herkesin mutlaka okuması gereken harikulade bir kitap. Beklentilerim yüksekti ve fazlasıyla karşılandı. Okumanızı tavsiye ederim.

Ayrıca Emrah Hoca’nın Sultanın Korsanları kitabını da edindim ancak ebatları biraz büyük olduğu için başlamaya şimdilik gözüm yemiyor. Umarım en yakın zamanda cesaretimi toplar da başlarım.

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.