John Perkins – Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları

Ekonomik gelişmeleri oldukça yakından takip etmeye çalışıyorum. Çalışma alanım olmasa da piyasalarla oldukça ilgiliyim. Hobi de diyebiliriz bir nevi. Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları’nı da twitter‘da mikro ve makro ekonomiyle ilgili analizler yapan bir hesabın tavsiyesi üzerine aldım. Kütüphanemdeki 1 senelik bekleyişin ardından ise bu otobiyografik kitabı okumaya başladım.


Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları

Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları, John Perkins tarafından kaleme alınan ve yazarın kendi “kariyerini” anlattığı bir kitap. Kendi tanımıyla şirketokrasinin bir parçası olan John Perkins, 3. Dünya Ülkeleri’nin şirketler ve Amerikan hükümetleri tarafından nasıl sömürüldüğünü ve bu sömürüde kendi oynadığı rolü anlatıyor.

John Perkins - Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları arka kapak

Sistemin çarkları kabaca şöyle işliyor: Amerikan şirketleri John Perkins gibi adamları kendilerine bağımlı hale getirmek istedikleri ülkelere, geri ödemeleri mümkün olmayan meblağlarda kredi çekmelerine sebep olacak projeler sunmak ve yatırımın potansiyel getiri rakamlarını çarpıtıp yalan veriler sunarak devlet adamlarını ikna etmek üzere gönderiyorlar; eğer yetkilileri ikna edebilirlerse krediyi çektiriyorlar ve 510 yıl içerisinde krediyi geri ödeyemez duruma gelen ülkelere Amerikan hükümeti tarafından baskı uygulanarak siyasi tavizler vermesi sağlanıyor. Eğer yetkililer bu projelere inanmaz ve oynanan oyunun farkına varırlarsa CIA eliyle suikaste uğruyorlar ki bunun örnekleri kitapta var. Eğer CIA de bu işin altından kalkamazsa Irak örneğinde de olduğu gibi Amerikan ordusu devreye giriyor ve taş üstünde taş bırakmıyor.

Kitabın ve sistemin çarklarının nasıl döndüğünün kısa özeti böyle. John Perkins duyduğu büyük vicdan azabı yüzünden, Endonezya’dan Panama’ya kadar şirketinden aldığı direktiflerle yaptığı manipülasyonları(fazla derine inmeden), başından geçenleri bizlere anlatıyor.

Çoğumuz o bankalar, şirketler veya hükümetler için çalışıyoruz ya da bir şekilde, üretip pazarladığımız mallar ve servisler için onlara bağımlıyız. Bizi besleyen sahibimizin elini ısırmayı göze alamıyoruz.

Kitabın başlarını oldukça ilgiyle okusam da ilerleyen sayfalarda biraz bunalttı ve sıktı. Cümleler ve kelimeler tekrara bindi bir süre sonra. Yaşananlar çok çarpıcı olsa da kitabın dili aynı derecede etkili değil.

Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları

Beni en çok rahatsız eden ise Perkins’in sürekli kendini masum göstermeye çalışması oldu. Sıkmasının başlıca sebeplerinden biri de bu zaten. Hep “yaptıklarım çok kötü şeylerdi, farkındaydım, vicdanım sızlıyordu ama bırakamadım” gibi başta inandırıcı gelen ama bu kadar sıklıkla dile getirdikten sonra akılda soru işaretleri bırakıp samimiyeti konusunda kuşkuya düşüren şeyler yazmış. Okuyan herkes eminim benimle aynı fikirdedir.


Son Söz

Dünyayı devletlerin değil şirketlerin yönettiğinin en büyük kanıtlarından biri bu kitaptır sanırım. Kaldı ki bu bence buzdağının sadece görünen kısmı. Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları, çarklının dişlerinin nasıl döndüğüne kısa bir bakış aslında. Yazar için de tam bir günah çıkarma kitabı. Yaptıklarından dolayı yaşadığı pişmanlık, yazdığı her satırda kendisini gösteriyor. Samimiyet sorgulamasını ise sizin vicdanınıza bırakıyorum.

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.